Gastrointestinal Stromal Tümörler

Gastrointestinal Stromal Tümörler (GIST)

Gastrointestinal stromal tümörler (GIST), sindirim sisteminden kaynaklanan nadir tümörlerdir. En sık mide ve ince bağırsakta görülürler. Bu tümörler sindirim sisteminin hareketini düzenleyen hücrelerden (interstisyel Cajal hücreleri) gelişir.

GIST Nedir?

GIST, sindirim sisteminde gelişen en sık görülen mezenkimal tümördür. Çoğu vakada tümör hücrelerinde KIT (CD117) veya PDGFRA adlı genlerde değişiklik bulunur. Bu gen değişiklikleri hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına yol açar.

Belirtiler Nelerdir?

Bazı GIST’ler küçük olduğu için hiçbir belirti vermeden tesadüfen saptanabilir. Belirti olduğunda en sık görülenler:

• Karın ağrısı veya dolgunluk hissi
• Sindirim sistemi kanaması (siyah dışkı veya kanlı kusma)
• Kansızlık (anemi)
• Karında kitle hissi
• Erken doyma veya kilo kaybı

Tanı Nasıl Konur?

Bu incelemeler hem tanıyı doğrular hem de tedavi planını belirlemeye yardımcı olur.

Tedavi

Tedavi, tümörün boyutuna, yerine, yayılımına ve genetik özelliklerine göre planlanır.

1. Cerrahi

Yayılmamış GIST’lerde temel tedavi cerrahidir. Amaç tümörün tamamen çıkarılmasıdır.

2. Akıllı (Hedefe Yönelik) İlaç Tedavileri

GIST tedavisinde son 20 yılda önemli gelişmeler olmuştur. En sık kullanılan ilaçlar:

  Imatinib

  Sunitinib

  Regorafenib

  Ripretinib

  Avapritinib (PDGFRA D842V mutasyonu varlığında)

Bu ilaçlar tümör hücrelerinde aktif olan tirozin kinaz sinyallerini baskılayarak hastalığın kontrol altına alınmasını sağlar.

İmatinib tedavisi şu durumlarda kullanılabilir:

• Ameliyat öncesi tümörü küçültmek için
• Ameliyat sonrası nüks riskini azaltmak için
• Metastatik veya ameliyat edilemeyen hastalıkta

Takip

Cerrahi sonrası hastalar nüks riski açısından düzenli olarak takip edilir. Takipte en sık kullanılan yöntem bilgisayarlı tomografi (BT) ile görüntülemedir. Takip sıklığı tümörün risk grubuna göre değişir.

Özet

GIST, nadir görülen ancak günümüzde etkili hedefe yönelik tedavileri bulunan bir tümördür. Erken tanı ve uygun tedavi ile birçok hastada uzun süreli hastalık kontrolü sağlanabilmektedir. Tedavi planı mutlaka multidisipliner bir ekip tarafından ve deneyimli merkezlerde yapılmalıdır.

📌 Bilgilendirme notu: Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.