Kemoterapinin kökeni, tıbbın en beklenmedik dönüşümlerinden birine dayanır.
I. Dünya Savaşı sırasında hardal gazına maruz kalan askerlerde gözlenen belirgin lenfoid ve kemik iliği baskılanması, bu ajanların hızlı bölünen hücreler üzerindeki sitotoksik etkisini ortaya koymuştur. Bu gözlem, nitrogen mustard türevlerinin ilk kemoterapötik ajanlar olarak geliştirilmesine zemin hazırlamış ve özellikle lenfomalar üzerinde anlamlı yanıtlar elde edilmiştir.
1940’lar ve 1950’lerde tek ajanlı tedaviler sınırlı süreli yanıtlar sağlarken, 1970’lere gelindiğinde kombinasyon kemoterapilerinin (örneğin Hodgkin lenfomada MOPP rejimi) geliştirilmesiyle kür kavramı ilk kez somut olarak gündeme gelmiştir. Böylece kemoterapi, yalnızca palyatif bir yaklaşım olmaktan çıkarak, belirli malignitelerde küratif potansiyele sahip bir tedavi modalitesi haline gelmiştir.
Günümüzde kemoterapi, klasik sitotoksik etkisinin ötesinde daha rafine ve hasta dostu bir forma evrilmiştir. Doz yoğunluğu ve zamanlamanın optimize edilmesi, destek tedavilerindeki (antiemetikler, büyüme faktörleri) gelişmeler ve hedefe yönelik ajanlarla entegrasyonu sayesinde tolerabilite belirgin şekilde artmıştır.
Ayrıca birçok tümörde kemoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle sinerjik etki göstererek tedavi başarısını artırmaktadır. Tüm bu gelişmelere rağmen kemoterapi, özellikle hızlı proliferasyon gösteren ve sistemik kontrol gerektiren malignitelerde hâlâ tedavinin temel taşlarından biridir. Özetle, kemoterapi “eski” bir tedavi değil; sürekli evrilen, biyolojik anlayışımızla birlikte şekillenen ve modern onkolojinin vazgeçilmez bileşenlerinden biri olmaya devam eden dinamik bir tedavi yaklaşımıdır.
